Leven zonder de last van moeilijke gevoelens en gedachten: ACT, acceptance and commitment therapy

Iedereen maakt weleens moeilijke periodes mee. Misschien ervaar je stress, piekergedachten, verdriet, angst of onzekerheid. Vaak proberen we deze gevoelens weg te drukken of te vermijden. Hoewel dat begrijpelijk is, werkt het meestal maar tijdelijk. Soms kost deze strijd zelfs zoveel energie dat het leven kleiner wordt.

ACT (Acceptance and Commitment Therapy) is een therapievorm die je helpt om anders om te gaan met lastige gedachten en gevoelens. Het doel is niet om klachten direct te laten verdwijnen, maar om een leven te leiden dat past bij wat voor jou belangrijk is, óók als het soms moeilijk voelt..

Close-up view of a serene nature path surrounded by trees

Wat betekent ACT?

ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy.

• Acceptance (acceptatie): leren ruimte maken voor gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties die je liever niet zou hebben.

• Commitment (toewijding): stappen zetten in de richting van wat voor jou echt belangrijk is.

ACT helpt je om meer psychologische flexibiliteit te ontwikkelen. Dat betekent dat je beter kunt omgaan met uitdagingen en bewuster keuzes kunt maken die passen bij jouw waarden.

Hoe werkt ACT?

Binnen ACT leer je dat gedachten niet altijd de waarheid zijn en dat emoties niet gevaarlijk zijn, ook al voelen ze soms ongemakkelijk.

Stel dat je denkt: "Ik ben niet goed genoeg." In plaats van deze gedachte te bestrijden of te geloven, leer je deze op te merken als een gedachte die voorbij komt. Daardoor krijgt deze minder invloed op je gedrag.

Hetzelfde geldt voor gevoelens zoals angst of verdriet. In ACT oefen je om gevoelens toe te laten, zonder dat ze bepalen wat je wel of niet doet.

De belangrijkste onderdelen van ACT

1. Acceptatie

Je leert moeilijke gevoelens niet voortdurend te vermijden of weg te duwen, maar er ruimte voor te maken.

2. Afstand nemen van gedachten

Je ontdekt dat gedachten geen feiten zijn. Je kunt ze opmerken zonder er direct naar te handelen.

3. Leven in het hier en nu

Door aandacht te richten op het huidige moment ben je minder bezig met zorgen over de toekomst of gebeurtenissen uit het verleden.

4. Waarden ontdekken

Wat vindt je echt belangrijk in je leven? Bijvoorbeeld liefde, gezondheid, vriendschap, ontwikkeling of betrokkenheid bij anderen.

5. Doen wat belangrijk is

Je leert concrete stappen te zetten richting deze waarden, ook als spanning, angst of onzekerheid aanwezig zijn.

Voor welke klachten kan ACT helpen?

ACT kan ingezet worden bij onder andere:

• Angstklachten

• Somberheid en depressieve gevoelens

• Stress en burn-out

• Piekeren

• Chronische pijn

• Vermoeidheidsklachten

• Rouw en verlies

• Problemen met zelfvertrouwen

• Levensvragen en persoonlijke ontwikkeling

  
  

Wat kun je verwachten?

ACT bestaat uit gesprekken, oefeningen en praktische opdrachten. Soms geef ik  mindfulness-oefeningen, adem-oefeningen, metaforen of korte opdrachten mee voor thuis. Je leert vaardigheden die je direct in het dagelijks leven kunt toepassen.

Het belangrijkste doel van ACT is niet om een probleemvrij leven te creëren. Het doel is om een rijk en betekenisvol leven te leiden, waarin je ruimte maakt voor alles wat je ervaart en tegelijkertijd kiest voor wat voor jou echt belangrijk is.

Tot slot

Moeilijke gedachten en gevoelens horen bij het menselijk leven. ACT helpt je om daar op een andere manier mee om te gaan. Door acceptatie, aandacht voor het hier en nu en leven vanuit waarden, kunt je meer veerkracht ontwikkelen en stappen zetten naar een leven dat vrijer voelt.